Devlet tarafından düzenlenen YKS, TYT, AYT, YDT, LGS ve KPSS gibi pek çok genel sınav, içeriğinden ve sonuçlarından önce sınava giremeyen katılımcılarla haberlere manşet oluyor. Sınavlara yetişemeyen birçok öğrenci fazladan 1 sene kaybetmiş oluyor. Peki, sınava nasıl oluyor da geç kalıyoruz? Sınava geç kalmamak için yapılması gerekenler nelerdir? Hepsini tek tek düşündük, anlattık.

Yazıya devam etmeden önce şunu belirtmekte fayda var. Böyle bir durumla karşılaşmış olanların birazdan bahsedeceklerimizi her şeyden önce bir özeleştiri olarak kabul edip irdelemesini rica ederiz. Birçoğu binbir zorlukla başedip sınava hazırlananları bir kez daha üzmemek için haberlerde, programlarda pek konuşulmuyor fakat tüm bu kötü senaryoları mantık çerçevesinde değerlendirmeli ve baştan önlemimizi almalıyız.

Evet, Türkiye’de eğitim sistemi maalesef bir türlü rayına oturtulamadı. Sürekli değişen Milli Eğitim Bakanları ile birlikte değişen eğitim ve sınav sistemleri ile karşılaştık. Bir sisteme tam anlamıyla adapte olamadan öğrenciler tamamen yabancı oldukları yeni bir sistemle karşı karşıya kalıyorlar. Bunların hepsi herkesin kabul etmesi gereken gerçekler ancak böyle önemli bir sınava geç kalmanın eğitim veya sınav sistemiyle alakası yok. Her şeyden önce sisteme suçu yüklemeden bizler üzerimize düşenleri yapmalıyız.

1- Sınav Yerinden Emin olmalıyız

Her şeyden önce giriş belgelerini aldıktan sonra sınav yerinin hangi okul olduğundan emin olmalısınız. Okul isimleri benzer, uzun veya karışık olabilir. Aynı isimde farklı okullara gidenler olduğunu da haberlerde izledik. Sınav giriş belgelerinde adresleri ile birlikte verilen okullara mutlaka sınavdan önce gitmekte fayda var. Adresin doğru olduğundan emin olmak zorundasınız. Dilerseniz okulda tatil zamanı da olsa sürekli bulunan görevlilerden de teyit alabilirsiniz. Okul ne kadar uzak olsa da 1 yıl kaybı engellemek için en önemli madde budur. Ayrıca bu yöntemle aynı zamanda okula ulaşımı nasıl sağlayacağınızı da kesin bir şekilde öğrenmiş olur, sınav günü hangi araçla gitmem gerek endişesini ve zaman kaybını yaşamazsınız.

2- Yolda Geçen Süreyi Hesaplamalıyız

Okulu nasıl olsa gidip göreceğiz madem. Evden çıkıp sınavın yapılacağı yere ulaşana kadar geçirdiğimiz süreyi hesaplamalıyız. Sınav günü ulaşımı nasıl yapacaksanız aynısını aynı şartlar altında simüle etmekte fayda var. Sınav günü trafiğin de fazla olabileceğini düşünüp hesabınıza fazladan ekleme yapmak, hatta ulaşım simülasyonunuzu haftanın trafiği en yoğun saatinde yapmak en garantili metot olacaktır. Sınav günü yola çıkma saatinizi belirlerken bunu hesaba katacaksınız.

3- Sınava Son Alım Saatine Dikkat

Sınava son alım saati ÖSYM tarafından bangır bangır bağırılıyor. Küçük bir araştırma yaparak sınav saatinden önce sınav salonlarında en son alımın hangi saatte yapılacağını öğrenebilirsiniz. Ayrıca sınav tarihi yaklaştıkça haber sitelerinden ve televizyon programlarından da bunların duyuruları yapılıyor. Ancak asla hedefiniz bu saat olmamalıdır. En az yarım saat, 45 dakika kadar önce orada olmayı kafanıza koymalısınız. Unutmayın ki yine 1 yıl kaybı engellemek için bu kadar erken kalkmak asla sorun olmamalıdır.

4- Sınav Kuralları Çok Önemli

Yine en önemli maddelerden bir tanesi sınavın ayrıntılı kuralları. Sınav güvenliğini sağlayabilmek için ÖSYM detaylı bir kural listesi yayınlıyor. Sınavda gerekli olanlar sınav esnasında verildiği için sınava sadece kimlik ve giriş belgesi getirmeye izin veriliyor. Bunun dışında sınava girerken ve sınav sırasında uymanız gereken diğer kuralları ÖSYM’nin yayınladığı kitapçıklardan okuyup öğrenebilir, eğitim gördüğünüz kurumlardaki rehberlik danışmanlarınızdan yardım isteyebilirsiniz. Unutmayın ki devlette “bilmiyordum” diye bir konu söz konusu olamaz. Sınava girerken sınavla ilgili tüm kuralları da kabul etmiş olursunuz. Örneğin sınava vücudun herhangi bir kısmı alçılı vaziyette girmek, bunu bildirmediğiniz sürece, yasak. Böyle bir durumda ne yapmanız gerektiği ÖSYM tarafından belirlenmiş oluyor. Eğer benzer bir sağlık durumunuz mevcut ise alçılı olduğunuzu ya da hastalıklar da dahil herhangi bir engeliniz olduğunu ilgili mercilere bildirmelisiniz.

Tekrar tekrar söylüyoruz fakat bu 4 madde sınava geç kalmamak için çok önemli. Bir klişe olabilir, hiçbir şey can sağlığından önemli değil fakat boş yere 1 yıl kaybetmemek için sadece birkaç gün tüm sınav stresinin yanında çok önemsiz kalacak birkaç zorluğa katlanmak gerekiyor. Yalnızca çok az sayıda insan gerçekten olağandışı durumlarla karşı karşıya kaldığı için sınava katılamıyor fakat sınava geç kalanların çoğu maalesef bahsettiğimiz önlemleri baştan almayanlar.

Genel Sınavlar İçin Telafi Sınavı Yapılır Mı?

Son senelerde özellikle geç kalıp sınava giremeyenlerin sayısı bir hayli fazla olduğu (belki de medya bu konuya daha çok ağırlık verdiği için sayı bize fazlaymış gibi geliyor) için birçok öğrenci telafi sınavı yapılmasını istedi. Fakat geç kalmaların birçoğunun bilgi eksikliği nedeniyle oluşması ve sınavın Türkiye çapında gerçekleştirilen genel bir sınav olması nedeniyle telafi sınavının mümkün olmadığını söylemekte fayda var.

Hukuki Yoldan Hak Aranabilir Mi?

Daha önce de söylediğimiz gibi ÖSYM, sınava giriş saatleri de dahil olmak üzere tüm kuralları, yapılması ve yapılmaması gerekenleri önceden duyurduğu ve öğrenciler de bu kuralları öğrenerek sınava girmekle yükümlü olduğu için geç kalma sonucu sınava alınmayan öğrencilerin hukuki yollardan haklarını araması sonuç vermeyecektir. Ancak sınav yerinde zamanında, kurallara uyarak bulunan bir öğrenci orada devletin temsil ettiği polis ya da gözetmenlerin herhangi hukuk dışı müdahalesi sonucu sınava alınmadıysa tazminat davası açabilir, yine de telafi sınavı alması mümkün olmaz.